تبلیغات
AMIRALMOMENIN ALI

AMIRALMOMENIN ALI
قالب وبلاگ
نویسندگان
نظر سنجی
از چه نوع مطالبی بیشتر استفاده کنیم؟





پیوندهای روزانه

پاسخ: تفسیر واژه های توحید و شرک را باید از میان آیات و سنّت جستجو کرد; زیرا قرآن

مجید و رفتار رسول خدا، ارزنده ترین معیارهای شناخت حق از باطل و توحید از شرک،

می باشند.

بر این اساس، سزاوار است تا هر اندیشه و رفتار را در پیشگاه وجدان بیدار و بدون

تعصّب، با محک منطق وحی و شیوه زندگانی پیامبر گرامی، ارزیابی نماییم.

اینک، دلایل روشن خود را بر جواز سوگند به غیر خدا، از دیدگاه کتاب و سنّت، یادآور

می شویم:

1 ـ قرآن مجید، در لابلای آیات جاودان خویش، به آفریده های برومندی چون «جان

پیامبر»، «روان انسان»، «قلم» که مظهر نگارش است، «خورشید»، «ماه»، «ستاره»،

«روز و شب»، «آسمان و زمین»، «زمان» و «کوهساران و دریا» سوگند یاد کرده است

که برخی از آن آیات را از نظر شما می گذارنیم.

الف: «لَعَمْرُکَ إنَّهُمْ لَفِیْ سَکْرَتِهِمْ یَعْمَهُوْنَ». [1] .

ـ (ای پیامبر)، به جانت سوگند، آنان در مستی (تمایلات نفسانی) خویش، سرگردانند.

ب: «والشَّمسِ وَ ضُحیها. وَالْقَمَرِ إذا تَلیها. وَالنَّهارِ إذا جَلّیها. وَاللَّیْلِ إذا یَغْشیها وَالسَّماءِ وَ ما

بَنیها. وَالاْرْضِ وَ ما طَحیها. وَ نَفْس وَ ما سَوّیها. فَألْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْویها...». [2] .

ـ سوگند به خورشید و تابش آن، و قسم به ماه وقتی به دنبال خورشید برون آید، و سوگند به

روز آنگاه که جهان را پرفروغ سازد، و قسم به شب وقتی که جهان را در پرده سیاه خود

کشد، و قسم به آسمان و آن که آن را برافراشت و سوگند به زمین و آن که آن را گسترانید

و سوگند به جان (انسان) و آن که او را نیکو آفرید و نیک و بد او را به وی الهام نمود.

ج: «وَالنَّجْمِ إذا هَوی». [3] .

ـ سوگند به ستاره آنگاه که فرود آید.

د: «ن، وَالْقَلَمِ وَ ما یَسْطُرُونَ». [4] .

ـ قسم به قلم و آنچه می نگارند.

هـ: «وَالْعَصْرِ إنَّ الاْنْسانَ لَفِیْ خُسْر...». [5] .

ـ سوگند به زمان، انسان در زیان است...

و: «وَالْفَجْرِ وَ لَیال عَشْر». [6] .

ـ قسم به سپیده و شب های ده گانه.

ز: «وَالطُّورِ وَ کِتاب مَسْطُور فِیْ رِقٍّ مَنْشُور وَ الْبَیْتِ الْمَعْمُورِ وَالسَّقْفِ الْمَرْفُوعِ وَالبَحْرِ

الْمَسْجُوْرِ». [7] .

ـ سوگند به کوه طور سینا، قسم به کتاب نوشته شده (قرآن) در صحیفه منشور، سوگند به

«بیت معمور» (خانه آباد)، قسم به طاق برافراشته، سوگند به دریای پرتلاطم.

همچنین، سوگند به مظاهر جهان آفرینش، در سوره های «نازعات»، «مرسلات»،

«بروج»، «طارق»، «بلد»، «تین» و «ضُحی»، به چشم می خورد.

شکی نیست که اگر سوگند به غیر خدا، موجب شرک و دوگانه پرستی بود، هرگز قرآن

کریم، که منشور جاودان توحید و یکتاپرستی است، بدان مبادرت نمیورزید و اگر هم یک

چنین سوگندی از خصایص خدا بود، می باید در آیات قرآن تذکّر داده شود تا اشتباه رخ

ندهد.

2 ـ همه مسلمانان جهان، پیامبر گرامی را اسوه خویش می دانند و به روش زندگانی و

رفتار آن حضرت، به عنوان میزان سنجش و ملاک تشخیص درست از نادرست، می

نگرند.

محقّقان مسلمان و نگارندگان صحاح و مسانید، موارد بسیاری از سوگندهای پیامبر گرامی

به غیر خدا را روایت نموده اند.

احمد بن حنبل ـ پیشوای گروه حنابله ـ در کتاب مسند خود، از رسول خدا، چنین روایت می

کند:

«فلعمری لأن تکلّم بمعروف و تنهی عن منکر خیرٌ من أن تسکت». [8] .

ـ به جانم سوگند، اگر امر به معروف و نهی از منکر کنی بهتر از آن است که ساکت باشی.

مسلم بن حجّاج در کتاب صحیح خویش، که یکی از صحاح شش گانه به شمار می رود،

چنین آورده:

«جاءَ رَجل إلی النّبیّ (صلی الله علیه وآله) فقال یا رسول الله أیُّ الصَّدقة أعظم اجراً؟ فقال:

أما و أبیک لتنبانَّه أن تصدّق و أنت صحیحٌ شحیحٌ تخشی الفقر و تأمل البقاء...». [9] .

ـ مردی از پیامبر گرامی پرسید: پاداش کدام صدقه بزرگتر است؟ فرمود: به پدرت سوگند،

از آن آگاه خواهی شد و آن این که در حالت سلامت و حرض خود و با بیم فقر و امید به

بقاء، صدقه دهی».

آیا کسانی که بخش عظیمی از مسلمانان جهان را به خاطر جایز دانستن سوگند به غیر خدا،

مشرک می پندارند، این رفتار آشکار آن حضرت را چگونه توجیه می کنند؟

3 ـ گذشته از کتاب خدا و سنّت پیامبر، رفتار یاران نزدیک رسول خدا نیز، گواه روشنی بر

جایز بودن قسم به غیر خداوند است:

علی بن ابی طالب (علیه السلام) در بسیاری از فرازهای سخنان بلند خویش، به جان خود

سوگند یاد می کند، آنجا که می فرماید:

«ولعمری لیضعّفنّ لکم التّیه من بعدی أضعافاً». [10] .

ـ به جانم سوگند، پس از من، سرگردانی شما، چند برابر خواهد شد.

و در جای دیگر می فرماید:

«وَلعمری لإنْ لم تنزع عن غیّک و شقاقک لتعرفنّهم عن قلیل یطلبونک». [11] .

ـ به جانم قسم، اگر از گمراهی و شقاوت خود دست بر نداری، آنان را خواهی شناخت که

تو را می جویند. [12] .

روشن است که در برابر اینهمه روایت و نص، هیچ اجتهاد و استحسانی نمی تواند عرض

اندام نماید و هیچ دلیل دیگری نمی تواند رفتار خدا در قرآن مجید و شیوه پیامبر گرامی و

سیره یاران نزدیک آن حضرت ـ مانند امیر مؤمنان ـ را تخطئه نماید و آنان را به شرک و

دوگانه پرستی متّهم سازد.

نتیجه:

از مجموع دلایل یاد شده، به روشنی معلوم می گردد که مشروعیّت سوگند به غیر خدا از

دیدگاه کتاب خدا و سنّت پیامبر و سیره مؤمنان، یک اصل مسلّم است و با توحید و

یکتاپرستی منافاتی ندارد.

بنابراین، اگر ظاهر روایتی با آنچه با دلایل قطعی به ثبوت رسید مخالف باشد، باید بگونه ای

توجیه و تأویل گردد که با این اصل مسلّم قرآن و روایی، سازگار باشد.

گاهی به یک روایت مبهم اشاره می شود که نصّ آن را ذکر نموده و پاسخ آن را بیان می

داریم: 

«انّ رسول الله سمع عمر و هو یقول: و أبی. فقال إنّ الله یَنهاکم أن تحلِفوا بآبائکم و من کان

حالفاً فلیحلف بالله أو یسکت». [13] .

ـ پیامبر گرامی شنید که عمر به پدر خود سوگند یاد می کند. پیامبر فرمود: خداوند شما را

از سوگند به پدرانتان نهی کرده است هرکس قسم می خورد، به خدا سوگند یاد کند و یا

ساکت باشد.

گرچه این حدیث، در برابر آیات قرآن و روایات روشنی که سوگند به غیر خدا را جایز می

شمارند، نمی تواند قد برافرازد، لیکن به منظور جمع بین آن و آیات و روایات یاد شده، باید

گفت: نهی از سوگند عمر به پدر خود توسط پیامبر و همچنین جلوگیری از قسم خوردن

امثال وی به پدران خویش، بدان جهت است که پدران آنان نوعاً بت پرست و مشرک بوده

اند. و انسان کافر و بت پرست، بی لیاقت تر از آن است که مورد قسم قرار بگیرد و به وی

سوگند یاد کنند.

 [1] حجر: 72.

[2] شمس: 8 ـ 1.

[3] نجم: 1.

[4] قلم: 1.

[5] عصر: 2 ـ 1.

[6] فجر: 2 ـ 1.

[7] طور: 6 ـ 1.

[8] مسند احمد، ج 5، صفحه 224 و 225، حدیث بشیر بن خصاصیّه سدوسی.

[9] صحیح مسلم، جزء سوم، ط مصر، کتاب الزکاة، باب بیان ان افضل الصدقه، صدقة الصحیح الشّحیح، صفحه 93 و 94.

[10] نهج البلاغه (محمد عبده)، خطبه 161.

[11] نهج البلاغه (محمد عبده)، نامه 9.

[12] برای آگاهی بر موارد دیگر، به خطبه های 168 و 182 و 187 و نامه های 6 و 54، مراجعه فرمایید.

[13] سنن الکبری، ج 10، ص 29 و سنن نسائی، ج 7، ص 4 و 5.




طبقه بندی: پاسخ به شبهات،
[ جمعه 27 آبان 1390 ] [ 05:00 ب.ظ ] [ HOSSEIN ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ


آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب